Date:

Share:

Ubezpieczenie zdrowotne dorosłego nieuczącego się dziecka

Artykuły powiązane

Pomimo tego, że okres pandemii trwa już ponad 1,5 roku, rynek pracy pokazuje, że pracodawcy nadal niechętnie podchodzą do zatrudniania nowych pracowników, szczególnie tych, którzy niedawno zakończyli swoją przygodę z edukacją. Przyczyn tego jest wiele: niewystarczające doświadczenie młodych ludzi w danej dziedzinie/branży, czy też niespełnienie przez nich określonych w ogłoszeniu wymogów rekrutacyjnych – często niewspółmiernych do oferowanego stanowiska pracy.

Czas pandemii uświadomił nam, że aktualnie nikt nie może być pewny swojego zatrudnienia, a tym samym absolwenci szkół wyższych nie mogą być pewni tego, że po ukończeniu studiów znajdą wymarzoną pracę – najczęściej taką, która jest adekwatna do zdobytego w trakcie studiów wykształcenia.

Często zdarza się tak, że po ukończeniu studiów, wielu bezrobotnych absolwentów wraca do swoich rodzinnych domów z myślą „rodzice mi pomogą”. Ale czy we wszystkim? No właśnie. Wielu z nich nie wie, że tracąc status studenta, tracą również prawo do ubezpieczenia zdrowotnego. Wynika to bezpośrednio z art. 67 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

Prawo do świadczeń opieki zdrowotnej dla osób, które ukończyły studia lub szkołę doktorską – wygasa po upływie 4 miesięcy od ich ukończenia albo skreślenia z listy studentów lub listy doktorantów.”

Powyższe prowadzi do głębszego zastanowienia się nad tym, jak zabezpieczyć się przed nieświadomą utratą prawa do ubezpieczenia zdrowotnego? Co zrobić i jak tego dokonać, by po ukończeniu studiów nie zostać – nie tylko bez pracy, ale również bez przysługujących nam świadczeń zdrowotnych? 

Ktoś mógłby powiedzieć, że jest to niemożliwe, ponieważ dostęp do świadczeń zdrowotnych wynika wprost z art. 68 ust. 1-2 Konstytucji RP:

„Każdy ma prawo do ochrony zdrowia.”

„Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.

Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa.”

I będzie miał rację. Co do zasady przepis ten zapewnia nam – obywatelom prawo do ochrony zdrowia, a zarazem gwarantuje możliwość równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jest to tzw. „minimum praw obywatelskich”, które państwo powinno nam zapewnić. Należy jednak zwrócić uwagę, że powyższy przepis nie został precyzyjnie określony, a sama Konstytucja RP nie formułuje zasad, warunków i sposobu przyznawania tych świadczeń. W tym zakresie Konstytucja RP odsyła nas do regulacji prawnych wskazanych w odrębnej ustawie. 

Zgodnie z art. 67 ust. 1-2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

„Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego uważa się za spełniony po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego osoby podlegającej temu obowiązkowi zgodnie z przepisami art. 74-76 oraz opłaceniu składki w terminie i na zasadach określonych w ustawie.”

„Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego po zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego uzyskuje prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.”

O ile prawdą jest, że każdemu obywatelowi przysługuje równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, to aby z tej możliwości skorzystać, należy wcześniej pamiętać o dokonaniu stosownego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. Co prawda państwo zapewnia nam możliwość skorzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jednak to od nas zależy, czy z nich skorzystamy. Stąd, bardzo ważne jest aby absolwent szkoły wyższej, który nie podjął zatrudnienia w ciągu 4 miesięcy od daty ukończenia studiów, sam dopilnował tego typu spraw.

Dlatego też ważne jest, aby absolwenci szkół wyższych, którzy nie znaleźli pracy w ciągu 4 miesięcy od daty ukończenia studiów, a po tym czasie chcieliby nadal być objęci ubezpieczeniem zdrowotnym, zarejestrowali się w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i na tej podstawie skorzystali z przysługującego im świadczenia finansowanego ze środków publicznych.

Powyższe stwierdzenie znajduje swoje odzwierciedlenie w art. 66 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych:

„Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają bezrobotni niepodlegający obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z innego tytułu.”

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:

Datą ukończenia studiów jest data złożenia egzaminu dyplomowego, w przypadku studiów na kierunkach lekarskim, lekarsko-dentystycznym i weterynaria – data złożenia ostatniego wymaganego programem studiów egzaminu, a w przypadku studiów na kierunkach farmacja i fizjoterapia – data zaliczenia ostatniej wymaganej programem studiów praktyki.”

Na marginesie należy także wskazać, że nie jest to jedyny sposób, na podstawie którego bezrobotni absolwenci mogą zostać objęci ubezpieczeniem zdrowotnym po upływie 4 miesięcy od daty ukończenia studiów. Po upływie tego terminu, ubezpieczenie zdrowotne finansowane ze środków publicznych automatycznie wygasa, a oni sami mogą skorzystać z dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego. Należy jednak przy tym pamiętać, że przystąpienie do tego typu ubezpieczenia, wiąże się z koniecznością terminowego opłacania składek.

Należy również zauważyć, że absolwenci szkół wyższych, którzy ukończyli studia nie mogą zostać objęci obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym na zasadzie art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, tj. poprzez zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, którzy nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i nie są uprawnieni do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego:

„Osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, z wyłączeniem osoby wskazanej w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. ba (pomocnik rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników), ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6. Osoby, które nie zgłaszają się do ubezpieczenia zdrowotnego same, informują podmiot właściwy do dokonania zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego o członkach rodziny podlegających zgłoszeniu do ubezpieczenia zdrowotnego, w terminie 7 dni od dnia zaistnienia okoliczności powodujących konieczność dokonania zgłoszenia. Członkowie rodziny uzyskują prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.”

Powyższy przepis wskazuje, że co do zasady osoba, która została już objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, może do tego typu świadczenia zgłosić swojego członka rodziny. Pojawia się jednak pytanie, kogo należy uważać za członka rodziny w rozumieniu komentowanej ustawy? Art. 5 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych wprost definiuje to pojęcie:

„Członek rodziny – dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuka albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej lub rodzinnego domu dziecka, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli uczy się dalej w szkole lub zakładzie kształcenia nauczycieli lub odbywa kształcenie w uczelni lub szkole doktorskiej – do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi – bez ograniczenia wieku.”

Skoro w świetle ustawy za „członka rodziny” uważa się: każde dziecko, które ukończyło 18 r.ż., dziecko „uczące się” do 26 r.ż. oraz dziecko posiadające orzeczenie o stopniu niepełnosprawności – bez względu na wiek, to należy przyjąć, że tylko te dzieci mogą być obowiązkowo objęte ubezpieczeniem zdrowotnym jako członkowie rodziny.

Zatem mając na względzie powyższe należy uznać, że osoba, która nie ukończyła 26 r.ż., lecz ukończyła studia (tj. złożyła egzamin dyplomowy lub ostatni wymagany programem studiów egzamin lub zaliczyła ostatnią wymaganą programem studiów praktykę) – „nie uczy się”, nie może zostać zgłoszona do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny osoby już objętej tym świadczeniem.

Popular Articles