Date:

Share:

Kara za niepłacenie alimentów

Artykuły powiązane

Uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego na własne dzieci staje się coraz bardziej występującym zjawiskiem społecznym. Niealimentacja stanowi nie tylko naruszenie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ale także w pewnych okolicznościach może również wypełniać znamiona przestępstwa z art. 209 KK.

Obowiązek alimentacyjny to pojęcie zdefiniowane w art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który stanowi, iż jest to: „Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.” W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kto jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym. Krewni w linii prostej, a więc zarówno zstępni np. dzieci, wnuki czy prawnuki jak i wstępni np. rodzice, dziadkowie, pradziadkowie. Ponadto, rodzeństwo w tym przyrodnie. Pamiętać należy, iż obowiązek alimentacyjny nie obciąża innych krewnych w linii bocznej, np. cioci, wujków, kuzynostwa. Co do samej treści obowiązku alimentacyjnego, rozróżnić należy środki utrzymania od środków wychowania. Środki utrzymania odnoszą się do zaspokojenia podstawowych potrzeb uprawnionemu, przede wszystkim w zakresie wyżywienia, utrzymania mieszkania, odzieży, leczenia, higieny osobistej. Natomiast środki wychowania, czyli środków służących odpowiedniemu rozwojowi umysłowemu i fizycznemu dziecka. 

Kiedy niealimentacja staje się przestępstwem na gruncie art. 209 KK? 

Jeśli sprawca uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego, chociaż ma ku temu realne możliwości. Zatem sprawca nie wypełnia obowiązku, bo nie chce go wypełnić lub ten obowiązek lekceważy.

Zgodnie z art. 209 § 1 KK: „ Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Kodeks karny przewiduje surowszą karę za uchylanie się od obowiązku alimentacyjnego, tzw. typ kwalifikowany przestępstwa, którego znamiona wskazują na zwiększoną szkodliwość społeczną. Dotyczy to sytuacji, w której sprawca naraża pokrzywdzonego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Tryb ścigania

Przestępstwo niealimentacji zarówno w typie podstawowym – art. 209 § 1 KK (zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku), jak i kwalifikowanym – art. 209 § 1a KK (zagrożonym karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do 2 lat) jest występkiem, co do zasady ściganym z oskarżenia publicznego na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

Kiedy występują okoliczności wyłączające karalność?

Kodeks karny przewiduje instytucję niepodlegania karze przez sprawcę przestępstwa niealimentacji w typie podstawowym (art. 209 § 1 KK), który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty. Co więcej, sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa niealimentacji w typie kwalifikowanym (art. 209 § 1a KK) uiścił w całości zaległe świadczenia, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary. 

Popular Articles